Paul van der Heijden.
Paul van der Heijden. Foto:

Indische Literaire Salon

zondag 25 januari 2026 13:30

NIJMEGEN - Twee gasten in de eerste Indische Literaire Salon van het nieuwe jaar: Hester Hobbelink en Paul van der Heijden. De bijeenkomst is zondag 25 januari in het Oud Burgeren Gasthuis (OBG) in Nijmegen. Aanvang 13.30 uur. Entree: 12,50 euro (graag contant). Aanmelden: indischesalon@gmail.com.

Hester Hobbelink presenteert haar debuut ‘De Indische Tak’ over een Indische familiegeschiedenis. Dat doet ze aan de hand van originele foto’s uit het familiearchief. Hobbelink krijgt muzikale ondersteuning van de Moluks-Nederlandse gitarist Jeffrey Sietering. 

Paul van der Heijden werpt met zijn verhaal van de familie Gravenberch nieuw licht op ons koloniale verleden, van de slavernij op Surinaamse plantages tot aan de onafhankelijkheid van Nederlands-Indië. Nijmegen speelt een bijzondere rol in ‘Gravenberch, een Surinamer in Nederlands-Indië’. Suriname-kenner Henk Moeniralam schuift aan bij het gesprek met Paul van der Heijden. Presentatie en interviews: Peter van Riel.

Een Surinamer in Indië

Het boek van Paul van der Heijden is een reis door honderdvijftig jaar koloniale geschiedenis. Adolf Gravenberch (1811-1906) ontrukte zich in 1842 aan de slavernij en werkte zich op tot de eerste zwarte arts van Suriname. Hij werd stamvader van alle Gravenberchs ter wereld. Zijn achterkleinzoon Jaap Gravenberch (1899-1986) nam dienst in het KNIL en kwam als onderofficier terecht in Nederlands-Indië. Daar maakte hij de Tweede Wereldoorlog mee en belandde hij in Japanse krijgsgevangenkampen. 

Na de oorlog vestigde hij zich met zijn gezin in Nederland, waardoor zijn bewogen leven zich dus afspeelde op drie continenten, maar steeds binnen het toenmalige koninkrijk. Gravenberch gaat over migreren, wortelen en het zoeken naar een identiteit – thema’s die van alle tijden zijn, en die in deze meeslepende familiegeschiedenis invoelbaar worden gemaakt.

Paul van der Heijden (1964) studeerde sociale geografie en geschiedenis in Nijmegen. Als historisch publicist heeft hij talloze artikelen, columns, cultuurhistorische routes en geschiedenisboeken op zijn naam staan. Hij schreef onder meer de boeken Bezetting in Beeld. Het beeldverhaal van Frans Brouwer 1944-1945 (2010), De kleine Geschiedenis van Nijmegen voor Dummies (2018) en Bezet, bevrijd & geplunderd. Geallieerde plunderingen in de regio Nijmegen, 1944-1945 (met Paul Klinkenberg & Paul Thissen, 2020).

De Indische Tak

 Tweede gast is Hester Hobbelink. In ‘De Indische tak’ neemt Hester Hobbelink (1978) de lezer mee op een reis door haar Indische familiegeschiedenis. Als kind luisterde ze naar de verhalen van haar oma, waarin moedige tantes, machtige ooms en Javaanse voormoeders tot leven kwamen. Wat begon met stamboomonderzoek, leidde tot spitten in archieven, ontmoetingen met onbekende nazaten en uiteindelijk de keuze voor een Indisch dozijn foto’s die de basis voor de verhalen in dit boek vormen. 

Aan de hand van historische bronnen, familieverhalen en subtiele invullingen reconstrueert ze de levens van haar voorouders, eind negentiende en begin twintigste eeuw in Indië en Nederland. 

Centraal staan de vrouwen, te beginnen bij het mysterie rond de inheemse voormoeder Marianne, van wie het levensverhaal zweeft tussen een sprookje van een verboden liefde en de harde realiteit van onderdrukking en uitbuiting. De aangrijpende gebeurtenissen laten zien hoe de tijd levens vormt, hoe macht omslaat in onmacht, en hoe gekoesterde herinneringen soms plaatsmaken voor rauwe werkelijkheid. De auteur schuwt ongemakkelijke waarheden niet en ontrafelt geromantiseerde verhalen om te onthullen wat verzwegen bleef. De Indische tak is meer dan een familieportret; het is een reflectie op koloniaal erfgoed en hoe dit doorwerkt in hedendaagse identiteit. 

Locatie