Schrijver Arnon Grunberg over 'vriend en vijand'

Nijmegen - Heb je in de politiek vrienden en vijanden nodig? Kunnen alle mensen als vrienden samenleven? Volgens schrijver Arnon Grunberg niet. Hij legt aan de hand van de filosoof Carl Schmitt uit waarom we vijanden nodig hebben. En hoe het ideaal van een geweldloze samenleving leidde tot de opkomst van het nieuwe extreem rechtse denken. In zijn lezing legt Grunberg de vinger op zowel de zere plekken van de parlementaire democratie als de kritiek erop. Die lezing is dinsdag 3 september in De Lindenberg in Nijmegen van 19.30 tot 21.15 uur.

Kan de mens zonder vijand? Nee, stelt Arnon Grunberg. Hij baseert zich daarbij op de Duitse denker Carl Schmitt die stelde dat politiek niet mogelijk is zonder vijandbeeld. In de jaren '70 dachten we dat wereldvrede mogelijk zou zijn als we de overeenkomsten tussen mensen benadrukken en de verschillen respecteren. Maar volgens Grunberg was het idee van één mensheid, zonder uitbuiting en onderscheid, hypocriet. Dit idee leidde volgens hem zelfs tot de opkomst van het nieuwe extreem rechts, omdat mensen het idee hadden dat bepaalde meningen niet meer mochten worden geuit.

Hoe kunnen we ons verlangen naar gemeenschap vormgeven zonder de fatale misstappen van vorige generaties te herhalen? Is een samenleving zonder oorlog en geweld mogelijk? Volgens Grunberg zal het kwaad steeds weer nieuwe vormen aannemen, en dat maakt een oorlog ertegen oneindig. Met verwijzingen naar filosofische en religieuze tradities legt Grunberg uit hoe we omgaan met geweld, welke betekenis eraan wordt gegeven en welk doel zij dient.

Na zijn lezing gaat Arnon Grunberg in gesprek met politiek filosoof Evert van der Zweerde en religiewetenschapper Heleen Murre-van den Berg over de betekenis van democratie en de relatie tussen religie en politiek.

Deelname kost € 10,- | Medewerkers van de RU en het Radboudumc en Alumni Benefits Card-houders, studenten en scholieren en Radboud Reflects-abonnees € 5,-