In gesprek met de burgemeester

Herdenken

  Column

Aankomende donderdag is Nederland twee minuten stil ter nagedachtenis aan de oorlogsslachtoffers. Ook in Nijmegen vindt een grote herdenking plaats op het Traianusplein. Burgemeester Bruls houdt traditiegetrouw een speech.

Een belangrijke bijeenkomst?
Nou en of. Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog staan we aan de vooravond van Bevrijdingsdag stil bij de slachtoffers van oorlogsgeweld. Ook in Nijmegen dus. We starten elk jaar op de Kitty de Wijzeplaats waar de Joodse Nijmegenaren herdacht worden. Na een bijeenkomst in de Stevenskerk gaan we dan in een stille tocht naar het Traianusplein, waar we stipt om 20.00 uur twee minuten stilte houden, net zoals in heel Nederland.

Waarom is herdenken eigenlijk zo belangrijk?
Het is, gelukkig maar zeg ik erbij, steeds langer geleden dat we in ons land daadwerkelijk geconfronteerd zijn geweest met oorlog en het lijden dat daarbij hoort. Tegelijkertijd is het in de hedendaagse wereld onrustig en ligt het gevaar om de hoek. Het is zeker belangrijk om te blijven gedenken. Nu er steeds minder mensen zijn die de oorlog daadwerkelijk hebben meegemaakt rust de plicht op de huidige generatie om de herinnering levend te houden.

Hoe ziet u dat voor zich?
Dit jaar is het thema 'het persoonlijke verhaal'. Er verschijnen steeds meer kleinere verhalen uit ons oorlogsverleden. Alleen al in Nijmegen zijn op meer dan twintig plaatsen plaquettes of andere herinneringen. En dan heb ik het niet alleen over het grote oorlogskerkhof Jonkerbos, maar vooral over kleine, bijzondere plaquettes. Vele daarvan zijn herinneringen aan gebeurtenissen die in het grote oorlogsgeweld niet veel aandacht trokken, maar tegelijkertijd wel veel leed hebben veroorzaakt. Denk aan het monument voor de omgekomen torenwachters van de Stevenskerk, het monument voor de vliegenier die neerstortte in Brakkenstein, de plaquettes voor de oorlogsslachtoffers in Hees en Willemskwartier en ga zo maar door. Zelfs op de universiteit herinneren plaquettes aan omgekomen studenten en hoogleraren. Het bijzondere is dat ze pas na de eeuwwisseling gerealiseerd zijn. Blijkbaar groeit de behoefte aan herdenken na verloop van tijd. Een bemoedigende gedachte. Want we dienen te leren van ons verleden, om in de toekomst de juiste weg te kunnen kiezen.