Nicolaaskapel komt beter uit de verf


<p>Anne Rupert is één van de drie specialisten die de komende maanden werkt aan de restauratie van de Sint Nicolaaskapel. (Foto: Jimmy Israël)</p>

Anne Rupert is één van de drie specialisten die de komende maanden werkt aan de restauratie van de Sint Nicolaaskapel. (Foto: Jimmy Israël)

(Foto:)

Nicolaaskapel komt beter uit de verf

  Nieuwsflits

Nijmegen - “De schilderingen op de gewelven en muren van de Sint Nicolaaskapel in het Valkhofpark zijn gemaakt volgens de ‘secco’ techniek. Anders dan fresco’s wordt de schilderlaag op droge kalk aangebracht. Dat maakt het kwetsbaar en met de tijd kan deze laag dan ook losbladderen van de ondergrond.”

 De geschiedenis van de Sint Nicolaaskapel gaat terug tot het begin van de 11e eeuw. “We gaan ervan uit dat de kapel dateert uit het jaar 1030 en meerdere opknapbeurten heeft gehad. Zo zijn de gewelven pas in de veertiende eeuw erbij gekomen”, vertelt Paul le Blanc. Hij is kunsthistoricus en lid van de begeleidingscommissie, samen met vertegenwoordigers van de Rijksdienst Cultureel Erfgoed en de Gemeente Nijmegen. Zijn taak is het begeleiden en beoordelen van de restauraties die uitgevoerd worden door drie specialisten van de Stichting Restauratie Atelier Limburg.

Keizer imponeren

De schilderingen zijn echter pas in de zestiende eeuw aangebracht, legt Paul uit. “Ter ere van de komst van Karel V vond er een grote opknapbeurt plaats in de periode 1543-1545. Men wilde de keizer imponeren, dus het eindresultaat moest fraai zijn. Uit onderzoek is gebleken dat er eerst een pleisterlaag werd aangebracht, die vervolgens met kalk werd gewit. Uit archiefmateriaal blijkt dat daar negen karren witkalk voor nodig waren. Tot slot werden schilderingen aangebracht die takken met fantasiebloemen uitbeelden. Dat zie je wel vaker bij gewelven van middeleeuwse kerken. De symboliek hierachter is de hemelse tuin die je in het paradijs zult vinden.”

Terughoudende restauratie

Tijdens zijn opleiding Kunstgeschiedenis aan de Radboud Universiteit maakte Paul beter kennis met de kapel. “Ik begon in 1967 met mijn studie en in het eerste jaar moest ik de bouwgeschiedenis van het Valkhof bestuderen. Vanaf toen had ik al binding met deze locatie. De kapel heeft verschillende functies gehad; van kolenopslag tot gereedschapsdepot van de plantsoenendienst. Een tijd lang ontbrak zelfs een deur en was er alleen een traliehek. Het interieur stond daardoor direct in contact met de buitenlucht en dat was niet gunstig voor het behoud van de schilderingen.”

Paul haalt een aquarelschilderij en een prentenboek uit 1847 tevoorschijn, waarin toen al de fragmentatie van de versieringen te zien is. “Vooronderzoek is erg belangrijk. Geen kunstgeschiedenis zonder restauratiegeschiedenis, anders weet je niet waar je naar kijkt”, vertelt Paul. “De specialisten voeren een zogeheten terughoudende restauratie uit met als doel het verval te stoppen. Eerst wordt de beschadigde ondergrond opgevuld met nano-kalk, een moeilijke techniek waar we veel mee hebben geëxperimenteerd. Vervolgens wordt de verflaag zelf onder handen genomen. Daarbij wordt er zo min mogelijk aangevuld om de schilderingen authentiek te houden. Naar verwachting zijn de werkzaamheden in april gereed.”

(Tekst: Jimmy Israël)

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden