Schemerlicht in het Goffertpark: kunstfestival maakt het onzichtbare zichtbaar

NIJMEGEN - Stikstofcrisis. Methaangaslekken. Klimaatverandering. Luchtvervuiling. Het zijn complexe problemen, abstract, actueel, angstaanjagend, onoplosbaar door individuen. Schemerlicht laat je ervaren wat deze thema’s werkelijk betekenen, door kunst, door ervaring, door wetenschap, door ze terug te brengen tot de menselijke maat. Van vrijdag 21 t/m zondag 30 oktober staat het Goffertpark in Nijmegen in het teken van het thema ‘Lucht Ruim’, met 15 licht- en geluidsinstallaties.

“We worden omringd door lucht, die we ervaren als leegte. Maar lucht verbindt alles wat we doen, als mens. De grenzen van onze ervaring zijn gebonden aan objecten en aan sensaties die we zintuiglijk kunnen ervaren. Maar er is meer. Schemerlicht opent deuren naar wat er verborgen ligt buiten onze directe waarneming en onze menselijke blik. Er gaat een wereld voor je open. Onze wereld, die vol verborgen geheimen blijkt”, aldus de organisatie. 

Het festival verkent problemen die worden gesignaleerd en onderzocht door de wetenschap, en ook de oplossingen hiervoor. Dat doet het door in te zetten op ervaring, in vijftien imponerende audiovisuele installaties die abstracte kwesties zichtbaar en hoorbaar maken, die je als bezoeker laten hopen en huiveren. “Voel verbazing, vertwijfeling, vervuiling, verwondering. Voel verte. Wordt bewust. Ervaar de waarheid, die vaak ver voorbij onze waarneming ligt.” 

Een greep uit het programma

Audiovisueel kunstenaar Gabey Tjon a Tham presenteert een installatie die de dynamiek tussen luchtdeeltjes onderzoekt, die zich op verschillende hoogtes in de atmosfeer boven Nijmegen bevinden. Geïnspireerd door de expertise van Bram Maasakkers, Nils van Rooijen en Linda Carton creëert Tjon a Tham met een ruimtelijke installatie een fysieke virtuele realiteit, in de vorm van een luchtstroom die zich zowel statisch als dynamisch gedraagt op een reeks aaneengeschakelde LED-schermen tussen de bomen in het Goffertpark.

Componisten Paul Lubbers en Rein de Sauvage maken de opwarming van de aarde niet zichtbaar maar hoorbaar. Ze brengen geluiden van de olie- en afvalindustrie naar het Goffertpark en creëren hier een sonische atmosfeer die het mogelijk maakt om een onzichtbaar proces te ervaren in geluid. De compositie is gegrond in het wetenschappelijk onderzoek van Nijmeegse onderzoeker Bram Maasakkers naar broeikasgassen.

Interdisciplinaire kunstenaars Mark IJzerman & Sébastien Robert maken in samenwerking met stadsecoloog Ton Verhoeven (Nijmegen) de leefwereld van verschillende soorten vleermuizen in het Goffertpark hoorbaar. De vogels produceren ultrasone geluiden die buiten het bereik van het menselijk gehoor vallen, maar dankzij dit kunstwerk worden de dieren zowel zichtbaar als hoorbaar.

Muzikant en componist Eversines toont een audio-installatie dat bestaat uit geluidsfragmenten die storend, vervuilend en indringend zijn, in een ritmisch wisselende collage die een ononderbroken stroom vormt. Op basis van de expertise van wetenschapper Jan de Laat, over hinderlijke geluidsbronnen in de omgeving van Nijmegen, confronteert Eversinesl de luisteraar met het continue menselijk kabaal, in de hoop je aan het denken te zetten over de onschatbare waarde van stilte.

Puck van Dijk verzorgt het narratief van de wandelroute en verbindt het verhaal van alle werken aan elkaar. ADEM is een luisterwerk over verbintenis, dat als een rode draad door het festival loopt en alle installaties verbindt in een overkoepelend verhaal. De stem van woordkunstenaar Roziena Salihu leidt je door het schemerlicht langs jullie gedeelde geschiedenis. Wat trekt jullie in elkaar aan, wanneer begint jullie verbintenis te rafelen en wat blijft er over als er enkel nog stilte is tussen jullie? Je ervaart dit werk door zeven luisterpalen die verdeeld zijn over de festivalroute.

Voor de volledige programmering, kijk op schemerlichtfestival.nl.

Randprogramma

Naast de wandelervaring is er ook een verdiepend contextprogramma op Schemerlicht. Live performances, talks en lezingen van deelnemers uit het programma en een samenwerking met Bibliotheek Gelderland-Zuid.

Zo verzorgt Arne Hendriks in Bibliotheek Gelderland-Zuid een lezing getiteld The Incredible Shrinking Man. Maandag 24 oktober 20.00 uur. The Incredible Shrinking Man is een artistiek en prijswinnend onderzoek van ontwerper/kunstenaar Arne Hendriks naar de mogelijkheden om een mens te creëren van vijftig centimeter, een mens die beter op aarde past. Onze toenemende lichaamslengte leidt tot forse extra druk op onder meer huisvesting, voedselvoorziening en transport, met een evenzo grote toename van grondstofgebruik als gevolg. Gelukkig heeft het kleiner worden van de mens omgekeerd net zulke grote consequenties.

Voor een overzicht van het hele contextprogramma, kijk op de website schemerlichtfestival.nl.

Drieluik Schemerlicht Festival

Schemerlicht 2022 is de tweede akte van een drieluik. Vorig jaar was het centrale thema ‘Water Grenzen’, of eigenlijk het gebrek daar aan, namelijk droogte. Het vervolgthema van 2023 wordt op maandag 31 oktober 2022.

Locatie: Goffertpark, Steinweglaan 2 in Nijmegen.

Entree 16,50 euro (ex. 1,50 euro service fee), 4 t/m 12 jaar 8,00 euro (ex. 1,50 euro service fee), t/m 3 jaar gratis. CJP korting geldig, Museumkaart niet. Mindervaliden mogen gratis een begeleider meenemen. CJP ticket 8,00 euro + 1,50 euro service fee.