Expositie over intersekse op Mariënburgplein

NIJMEGEN - Op het Mariënburgplein in Nijmegen is van 1 tot en met 22 november de rondreizende buitententoonstelling ‘Intersekse - 1 op de 90’ te zien. De officiële opening is op 9 november om 16.00 uur, gevolgd door een verdiepende avond Intersekse FYI in Het Roze Huis aan de Sint Anthoniusplaats 1 in Nijmegen. Start 19.30 uur (inloop 19.00 uur, toegang gratis). Aanmelden bij https://forms.gle/rjhauYocajKHP1Ld7

‘Eigenlijk weet niemand dat wij bestaan.’ Joyce (17) is intersekse. Interwat? Precies, weinig mensen weten dat 1 op de 90 mensen is geboren met een lichaam dat niet specifiek man of vrouw is. De reizende buitententoonstelling moet daarin verandering brengen. Zo’n 21 intersekse personen tussen de 2,5 en 81 jaar laten zichzelf zien en vertellen over hun onderbelichte ervaringen.

Geheim 

Terwijl we steeds meer gewend raken aan mensen die niet in standaard hokjes passen, leeft een grote groep Nederlanders nog altijd met een geheim. Ze zijn geboren met een lichaam dat anders is dan we gewend zijn bij man of vrouw. 

Soms is dat meteen bij de geboorte te zien, het is dan niet duidelijk of er een jongen of meisje geboren is. Veel vaker zie je het niet aan de buitenkant. Dan zit de variatie van binnen en komt het pas later aan het licht.

Medisch ingrijpen

Het officiële beleid rondom intersekse was jarenlang: geheimhouden en eventueel chirurgisch en/of hormonaal corrigeren. Inmiddels komt er heel langzaam meer openheid en de medische praktijk verandert mee. Maar het idee dat het beter is om op te groeien als jongen óf als meisje en dat medisch ingrijpen soms wenselijk kan zijn, is nog altijd gangbaar. 

Uit recent onderzoek blijkt dat medisch niet-noodzakelijke genitale ingrepen bij intersekse kinderen onder de 12 jaar nog altijd plaatsvinden in Nederland. Deze ingrepen staan echter onder druk. Mensenrechtenorganisaties zoals de in Nijmegen gevestigde stichting NNID (Nederlandse organisatie voor seksediversiteit) en ook de Verenigde Naties, Amnesty International en Human Rights Watch pleiten voor een verbod. Eind 2023 zal meer duidelijkheid komen over de vraag of er in Nederland een verbod komt op deze ingrepen of niet.

Opluchting

Hoe is het om te leven in een wereld die verdeeld is in mannen en vrouwen terwijl jij fysieke kenmerken hebt van beide? Kevin (23) voelt zich 100% man, terwijl Samantha (39) zowel het mannelijke als vrouwelijke in zichzelf omarmt. En waar Ket (81) intersekse ervaart als een aandoening, noemt Leonne (61) het een geslachtsvariatie. 

Als de expositie íets aantoont, dan is het dat iedereen het verschillend ervaart. Toch zijn er ook parallellen tussen de geportretteerden. De geheimhouding drukt zwaar. Net als de medische ingrepen waar mensen niet over konden meebeslissen. Een gemene deler is ook de opluchting als het geheim eenmaal is doorbroken en de omgeving onverwachts positief reageert! Leigh (35): ‘Het maakte blijkbaar niemand iets uit wat voor hormonen of chromosomen ik heb.’

Verandering nodig

Over één ding zijn alle geportretteerden het eens: er moet meer bekendheid en maatschappelijk bewustzijn komen over intersekse en over het bestaan van seksediversiteit. Biologisch geslacht is namelijk een spectrum met oneindig veel variaties, veel meer dan alleen man en vrouw. Het is voor intersekse personen pas écht veilig om ermee naar buiten te komen als de maatschappij weet dat jij bestaat. En dat het volstrekt natuurlijk en normaal is om intersekse te zijn. Berthine (41): ‘Voor mij is het geen foutje van de natuur, maar een force of nature.’

1 op de 90 op reis

Daarom reist de buitententoonstelling Intersekse, 1 op de 90 iedere drie weken naar een andere gemeente in Nederland. Voor de actuele planning en locaties: www.stichtingopenmind.nl/intersekse/

Impact en randprogramma: FYI

Om het gesprek over seksediversiteit op gang te brengen is er het randprogramma Intersekse - For Your Information. Het bestaat uit een artist talk van kunstenaar Sharan Bala, de korte documentaire Meisjesjongensmix en de solotheatervoorstelling XYI van Marleen Hendrickx. Gevolgd door een q&a en panelgesprek. 

In Nijmegen vindt dit randprogramma plaats op 9 november in Het Roze Huis aan de Sint Anthoniusplaats 1 in Nijmegen. Start 19:30 uur (inloop 19:00 uur, toegang gratis). Aanmelden bij https://forms.gle/rjhauYocajKHP1Ld7

Podcast en korte documentaire

Over drie geportretteerden is een gelijknamige podcast gemaakt. Marleen, Samantha en Joyce vertellen over opgroeien en je plek vinden in de maatschappij. Te beluisteren bij DOCS (VPRO/NTR en NPO 1) of in je favoriete podcastapp. Over de negenjarige Wen Long is de korte documentaire Meisjesjongensmix gemaakt, te zien bij Videoland en in het randprogramma FYI.

Meer informatie: www.seksediversiteit.nl, www.nnid.nl, www.dsdnederland.nl.