Ernst en Luim 70 jaar: ‘Een warm gevoel van saamhorigheid en familie’
AlgemeenNIJMEGEN - Dit jaar bestaat de Nijmeegse toneelvereniging ‘Ernst en Luim’ 70 jaar. Ze viert dit met het door eigen leden geschreven toneelstuk ‘Stelletje amateurs’. Het geeft met een knipoog een kijkje achter de schermen van een toneelvereniging die zich opmaakt om haar 70-jarig jubileum te vieren met een speciale voorstelling.
Ernst en Luim. Het begon allemaal met het echtpaar Henk en Fie van den Hoff. Fie, afkomstig uit Tilburg, wilde graag net zoals ze in Tilburg had gedaan, acteren. In het tijdperk van de ‘verzuiling’ wilde ze zich graag verbinden aan een christelijke vereniging. Maar die was er nog niet in Nijmegen.
Haar man Henk kwam toen met het idee om dan zelf maar een toneelvereniging op te richten. In 1952 was de eerste voorstelling. Niemand vermoedde toen dat er meer dan 150 toneelproducties zouden volgen…meer dan 1000 voorstellingen, voor donateurs en bewoners van zorginstellingen in Nijmegen en omstreken.
“70 jaar! Iedereen die deze leeftijd heeft bereikt, kent het mysterie: je bent erg veranderd en toch altijd dezelfde gebleven. Gaat dit ook op voor Ernst en Luim? Het antwoord is ‘Ja!’”, aldus Aaltje Oortwijn namens de toneelvereniging.
“Als je met de spelers en andere betrokkenen praat, merk je dat ze daar blij mee zijn. Zowel met de constanten als met de veranderingen. Het is fijn om uit de mond van het oudste spelend lid Ottina van den Berg - ze stond al in 1967 op de planken - te horen dat ze vooral blij is dat Ernst en Luim zich vernieuwt. De vernieuwingen vindt ze echte verbeteringen, waarbij dat wat goed was behouden blijft.”
Samen
“Zowel Ottina als ons nieuwste lid Toin Moors noemen als mooiste dingen van het spelen: het saamhorigheidsgevoel van de leden en het samen iets moois maken voor het publiek. Als je in 1960 de toenmalige spelers had gevraagd wat hen dreef om lid te zijn van Ernst en Luim hadden ze hetzelfde gezegd.”
“Tijdens de repetities, maar vooral tijdens de voorstellingen hoor je ook nog een ander woord dat de leden van Ernst en Luim al jaren gebruiken: het familiegevoel. Een voorstelling is een gezellige bijeenkomst waar de hele familie als het ware gezellig rond de haard zit.”
Zelf schrijven
Wat is er veranderd de afgelopen jaren? “Ernst en Luim bracht vroeger kluchten, blijspelen en levensspelen. Maar de tijdgeest is veranderd. De stukken van toen kun je nu niet goed meer spelen. De humor en de kijk op mensen is veranderd. Bovendien leken de stukken veel op elkaar, met als gevolg dat een speler vaak steeds hetzelfde karakter of type speelde. Ernst en Luim brengt nu toneelstukken die ze zelf schrijven. Waarbij de groep ervoor waakt zichzelf te herhalen.”
Ook het maakproces is anders. “Voordat de eerste leesrepetitie met ‘het boekje’ wordt gehouden, zijn er gesprekken over het soort stuk, de plot, de personages en het spelverloop. Veel van de ideeën ontstaan tijdens improvisaties. Iets waar de spelersgroep erg aan moest wennen, maar nu zien ze het als één van de leukste dingen van de voorbereiding. Twee leden schrijven op basis van het ruwe materiaal het toneelstuk. Door de inbreng van iedereen voelt het aan als een toneelstuk vóór en door de leden.”
Meer dynamiek
De decors zijn dynamischer geworden en muziek is een belangrijk onderdeel geworden van de ‘mise en scène’. “Er wordt nu niet meer alleen op het toneel gespeeld, maar ook veel vanuit de zaal. Regisseur Howard van Dodemont besteedt tijdens de repetities veel aandacht aan tekstinterpretatie en de relaties van de personages. Het gevolg is dat de spelers leren om beter naar elkaar te luisteren en te kijken. Mede om die reden is er geen souffleur meer tijdens de voorstelling. Dát is iets waar de spelers heel erg aan moesten wennen. Maar ze zouden nu niet meer anders willen.”
“De spelers van Ernst en Luim die al een tijdje meegaan weten het: er is een goede oude tijd en een goede nieuwe tijd. Die bijten elkaar niet. Integendeel. Ernst en Luim wil dát vooral laten zien met deze jubileumvoorstelling.”
Uitvoeringen
De uitvoeringen van de jubileumvoorstelling ‘Stelletje amateurs’ vinden plaats op woensdag 19 oktober (20.00 uur), vrijdag 21 oktober (20.00 uur) en zondag 23 oktober (14.00 uur) in Wijkcentrum Hatert aan de Couwenbergstraat 22 in Nijmegen. De zaal is een half uur vóór aanvang open en er is dan ook kaartverkoop. Entree 8,50 euro.
