Familiezorg CWZ 50 jaar: ‘Je zit dicht op de emotie van mensen’

NIJMEGEN - De familiezorg in het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ) in Nijmegen bestaat 50 jaar. De familiezorgverpleegkundigen bieden steun aan familie van patiënten en aan eenzame patiënten. Een functie die in deze vorm nog altijd uniek is in Nederland.

Het begon in 1972 met Zuster Lumina die mensen opving die op bezoek waren geweest bij hun zieke familielid. Met haar luisterend oor en warme aandacht was Lumina een nieuw fenomeen. Zij stond aan de basis van de familiezorg in CWZ. 

Het vrijwilligerswerk van Zuster Lumina werd zo gewaardeerd dat het vanzelf uitgroeide tot het team familiezorg in 2002. Nu in 2022 bestaat het team uit Marga Palm, Marie-Anne Bressers, Jolanda Arts en Miranda van de Bungelaar.

De opvang van familie van ernstig zieke patiënten staat nu al 50 jaar centraal in het werk van de familiezorgverpleegkundigen. Jolanda: “We worden gebeld als een familie behoefte heeft aan steun bij palliatieve zorg, overlijden of andere emotionele gebeurtenissen. De artsen en verpleegkundigen zijn op dat moment druk bezig met de patiënt, wij hebben de tijd om er voor de familie te zijn.”

De familiezorgverpleegkundigen richten zich vooral op naasten. Maar ook voor patiënten met een klein sociaal netwerk zijn ze er. In de eerste coronagolf waren zij het die naast het bed van eenzame coronapatiënten zaten, later deden ze dat samen met collega’s van andere disciplines. Verder wordt het team ingeschakeld wanneer familie meegaat met de patiënt naar de operatiekamer.

Wat moet je voor dit werk in huis hebben?  ”Kunnen luisteren, inlevingsvermogen hebben en de ander in zijn waarde kunnen laten. Enige levenservaring is een pré”, zegt Miranda. “Je moet bovendien kunnen improviseren.” Jolanda: “We maken zoveel bijzondere dingen mee: een snel geregelde trouwerij, zorgen dat een jonge moeder die gaat sterven nog één keer pannenkoeken kan bakken met haar kinderen.”

Neutrale houding

Een neutrale houding is een andere belangrijke kwaliteit van de familiezorgverpleegkundige. De heftige situaties die de familiezorg meemaakt, vragen om relativeringsvermogen en kunnen loslaten. Miranda: “Je zit dicht op de emotie van mensen. Dat doet wat met je.” Jolanda: “In elk geval is ons werk heel bijzonder. Wij kunnen meerwaarde bieden in hoe familie en patiënten de zorg ervaren.”