Kermis en markten in Nijmegen

NIJMEGEN - Rene van Hoften verzorgt vrijdag 26 januari een lezing over de geschiedenis van de Nijmeegse kermis en markten. De lezing is in wijkcentrum Dukenburg aan Meijhorst 70-39 in Nijmegen van 14.00 tot 16.00 uur. De toegang is gratis. Vooraf opgeven niet nodig.   

In 2023 bestond de Nijmeegse kermis 750 jaar, vanaf de inzegening van de Stevenskerk in 1273, toen er een officiële  jaarmarkt annex kermis werd georganiseerd. Uit de heel oude tijd van de kermis is niet zo heel veel bekend. Wel dat de stad afgeladen vol was en er vrijmarkt was, wat wil zeggen dat handelaren met iets op hun kerfstok niet vervolgd konden worden.  

Pas na 1815 - met het ontstaan van de Nijmeegse kranten - komt er veel informatie over de najaarskermis oftewel de  ganzenkermis op ons af. Het is in de 19e eeuw een groot volksfeest, voor jong en oud, voor rijk en arm, voor boer en burger, voor man en vrouw. Met veel straatmuzikanten, dansen in grote danstenten, tientallen voorstellingen van volkstheater en grote attracties zoals stoomcarrousels en achtbanen en kleine paling- en wafelkramen. Maar ook grote kermisrevues van Ter Hall en Bouwmeester en kermisvariété in de Vereeniging, Burgerlust en sociëteit De  Harmonie.  

De Tweede Wereldoorlog heeft een groot deel van de Nijmeegse kermisinfrastructuur vernietigd, cafés, restaurants, straten  en pleinen waren weg, een kleine cultuurshock. Na de oorlog moest de Nijmeegse kermis zichzelf opnieuw uitvinden. 

In de  jaren negentig van de 20e eeuw was de Nijmeegse kermis met 80 kramen de grootste najaarskermis van Nederland.