Vrijwilligster Ria, kok Don en gast Wim.
Vrijwilligster Ria, kok Don en gast Wim. Foto:

De Onvergetelijke Kookclub heeft nog plek

Algemeen

NIJMEGEN - De Onvergetelijke Kookclub is een initiatief van Alzheimer Nederland regio Nijmegen. Iedere eerste dinsdag van de maand wordt er gekookt en gegeten in Wijkcentrum Dukenburg. En er is nog plek! 

Door Zita van der Heyden 

In de keuken van de Onvergetelijke Kookclub krijg ik meteen een schort aangereikt. Vrijwilligers van Alzheimer Nederland doen onder toezicht van chef Don (een professionele kok van organisatie Van Harte) voorbereidend werk. Uien worden van hun jasje ontdaan, gelatine mag vast weken en de rookworst moet wellen. Per gerecht wordt alles klaargelegd, met de instructies erbij. 

Geel schort

Rond vijf uur komen de gasten: mensen met dementie en een begeleider, meestal de partner of een zoon of dochter. Ook zij krijgen direct een geel schort. De meesten kennen het, zijn vaker geweest. Er is één nieuw stel, ze hebben er duidelijk zin in en passen er naadloos tussen. In de ruimte waar later gegeten wordt, ontstaan al snel geanimeerde gesprekken. Iedereen krijgt een mooi glas met een alcoholvrije cocktail en een gevuld bladerdeegsnackje. 

De kok neemt de leiding met een inleidend woordje en deelt in wie waarbij gaat helpen. Op het menu staat boerenkoolstamppot, maar dan ánders. “Ik heb twee mensen nodig om de aardappels te schillen, wie?”, vraagt de kok. Handen gaan omhoog. Mensen voor de soep, voor een sausje, voor de spekjes en de worst, voor een toetje. 

Laeta Kroese (77) heeft haar hand niet opgestoken. Dat weten de vaste gasten en de begeleiders, zij helpt met tafeldekken en met de bloemen. Koken is niet meer haar ding, bovendien kan ze niet zo lang staan. 

Gezelligheid

Eerder die middag ben ik bij haar en haar man Wim op visite geweest. Laeta vertelt dat ze niet lang kan staan, dat komt niet door haar dementie, maar ze kwakkelt ook met haar motoriek. Wim is degene die thuis kookt, en hij vindt het leuk. Bij de Onvergetelijke Kookclub leert hij van de kok nieuwe dingen bereiden. Thuis is het vrijwel altijd Hollandse pot - hier is het iets speciaals. Laeta heeft last van een veranderde en verminderde smaak, maar juist de gezelligheid van de Kookclub trekt haar. En ook al kan ze niet meer koken, ze kan andere dingen doen.

Een jaar geleden is bij haar de ziekte dementie gediagnosticeerd. Natuurlijk was het al langer aan de gang, ze deed dingen verkeerd of haar geheugen liet haar in de steek maar de arts dacht aan een angststoornis. “Een jaar geleden wist ik ineens niet meer hoe oud mijn kinderen zijn, dat was het moment dat het echt onderzocht werd.”  

Tel je zegeningen

Ze hebben twee dochters – allebei huisarts – en een zoon die in Engeland woont. Vorig jaar ging Wim naar Engeland om zijn zoon bij een verbouwing te helpen, dat kon toen nog, er was ook nog geen diagnose. Later zijn ze er met de caravan samen geweest, zodat ze niet alleen was. Dat was toen een oplossing maar dat kan ook niet meer. Wim kan hoogstens nog een keer naar hun dochter in Assen en Laeta één nachtje alleen laten, maar daar gaat een eind aan komen. Zo lever je steeds meer in. Maar zowel Wim als Laeta kijken meer naar wat er wél mogelijk is in plaats van niet. Tel je zegeningen. “Natuurlijk zijn er wel eens dingen gebeurd die je liever wilt vergeten, maar er zijn ook veel dingen waar ik van geniet. Die wil ik wel onthouden.”

Laeta gaat één dag in de week naar de dagbesteding, zodat Wim zijn handen vrij heeft. Of liever: zijn benen, want hij gaat graag hardlopen, dat heeft deze sportieve man zijn leven lang gedaan. “Maar als hij dat wil, ga ik er twee dagen heen”, vertelt Laeta, “Ik heb er geen probleem mee.” 

Breien

Wat ze er doet? “Er is van alles te doen, maar ik brei voornamelijk. Thuis ook.” Ze laat het zien, ze breit vierkante lappen van 25 bij 25 centimeter, die worden aan elkaar gezet tot kleurrijke dekens, en die gaan naar Roemenië, waar ze erg welkom zijn. “Breng mij je wol maar, voor mijn laatste verjaardag krijg ik ook wol, ik kan nooit genoeg hebben”, vertelt ze lachend. Zin in vanavond? “Ja hoor, benieuwd naar wat er op tafel komt, en ook om de anderen weer te ontmoeten.” Wim vertelt dat hij het contact met andere mantelzorgers ook prettig vindt. “Niet alleen over serieuze zaken hoor, ook gewoon over hoe de soep gemaakt wordt. Weet je dat als je uien eerst wast, je de schillen in de bouillon kunt gooien? Dat is heerlijk hoor!”

Ik zie het met eigen ogen, die bouillon - waar de schillen weer uitgezeefd worden - is de basis van de mosterdsoep, het voorafje. De sfeer in de keuken is opperbest. Wim is ingedeeld bij het toetje: iets met yoghurt, slagroom en verse framboosjes. De kok loopt van groepje naar groepje, het moet lekker worden en de sfeer goed. Elvis Presley is op de achtergrond te horen en ook dat levert gespreksstof op. ”Weet je nog…?” Laeta doet vork, lepel en mes in bestekzakjes. Ik moet haar niet teveel afleiden, dan wordt het ingewikkeld. Daarna schikt ze tulpjes in vaasjes. Tegen half zeven is alles klaar. We kunnen aan tafel.

Een persoon met dementie én een begeleider. Kosten 20,00 euro per stel. Aanmelden via tel. 06-21446033 of kookclub.nijmegen@alzheimervrijwilligers.nl

Afbeelding
Laeta verzorgt de bloemen
Afbeelding
Laeta en Wim Kroese.