‘De Terugkeer, Nijmegen en omgeving, voorjaar 1945’
AlgemeenNIJMEGEN - “Daar stond ik dan, op een voor mij eigenlijk onbekend stationsplein. Onbekend omdat Nijmegen in puin lag.” Toen Harry van Geuns even later aanbelde bij zijn huis aan de Johannes Vijghstraat, deed de voormalig huishoudster open met de vraag: “Wat kom je hier doen?” Hij mocht één nacht blijven slapen, en moest dan wegwezen.
“Dat was mijn ontvangst bij terugkeer in Nijmegen”, vertelde de Joodse Harry van Geuns (geboren 1924) later. Hij werd opgepakt bij een razzia in november 1942, overleefde de Holocaust, maar verloor veel familieleden.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakten bijna een miljoen Nederlanders op drift, circa éen op de tien. Joden, verzetsmensen en krijgsgevangenen werden weggevoerd naar de concentratiekampen, jonge mannen in het Duitse Rijk tewerkgesteld.
Evacuatie
In het najaar van 1944 moesten in Nijmegen en omgeving tienduizenden mensen evacueren vanwege het oorlogsgeweld.
Op 5 mei 1945, nu 80 jaar geleden, was de oorlog voorbij. Hoe verging het al de mensen die ontheemd waren daarna? Hoe was hun terugkeer, als zij al terugkeerden? Hoe troffen ze hun stad, dorp, huis en familie aan? Hoe werden ze ontvangen?
‘De Terugkeer’ is het verhaal van mensen uit Nijmegen en omgeving in verwarrende tijden. Wie van de familie was nog in leven, wie niet? Evacués uit plaatsen als Groesbeek, Leuth en Millingen troffen na maanden afwezigheid hun huizen kapotgeschoten en leeggeroofd aan.
De expositie ‘De Terugkeer, Nijmegen en omgeving, voorjaar 1945’ is tot en met 19 juni te zien in het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis gevestigd in De Mariënburgkapel aan Mariënburg 26 in Nijmegen.
