Respect

Respect. Het is een woord dat jongeren tegenwoordig vaak gebruiken als compliment, maar iets dat jong én oud lang niet altijd in gedrag laten zien: respect. 

Volgens Wikipedia betekent het woord wel zoiets als ‘waardering vanwege prestaties of kwaliteiten’, maar oorspronkelijk was de betekenis ‘omzien naar en rekening houden met’. Die laatste uitleg heeft het woord voor mij. ‘Respect moet je verdienen’ vind ik daarom ook niet kloppen. Respect zou juist de grondhouding moeten zijn in de manier waarop we met elkaar omgaan.

Want wij wonen in een land waar we allemaal vrij zijn. We hebben rechten waar we ons op kunnen beroepen. We mogen zeggen, zijn en doen wat we willen. Maar er zijn ook plichten. We moeten rekening houden met elkaar om het leven prettig, veilig en georganiseerd te houden. Daarvoor zijn er wetten en regels, maar ook ongeschreven afspraken, waar we ons samen aan moeten houden.

Respect begint bij opvoeding en voorbeeldgedrag van ouders en andere volwassenen. En dat gaat niet altijd vanzelf, daar kent u ook vast diverse voorbeelden van. Ambulancepersoneel dat belaagd wordt, leraren die zich moeten verantwoorden tegenover woedende ouders, buschauffeurs, politiemensen en ambtenaren worden beledigd en bedreigd. Mensen die voor ons allemaal werken, moeten gewoon hun werk kunnen doen.

Jaarlijks, en ook deze week, wordt de Week van het Respect georganiseerd om bij jongeren aandacht te vragen voor wat respect betekent. Want jong geleerd is oud gedaan. Sinds een paar jaar doen de wethouders en ik hier aan mee, door gastlessen te geven op middelbare scholen en met de leerlingen in gesprek te gaan. 

Zo was ik deze week bij de SSGN. Het is interessant om met hen te verkennen wat respect betekent. Dat zouden we vaker met elkaar moeten doen. We hebben het bijvoorbeeld over vragen als: in hoeverre kun je je met anderen bemoeien? Help je iedereen, of alleen mensen die ook aardig voor jou zijn? Moet je je aanpassen, ook als je dat niet wilt?

In een respectvolle samenleving is ruimte voor iedereen en hoef je geen angst te hebben om je te uiten. Juist daarom mogen we blij zijn dat we hier in Nederland wonen. Zo ben ik trots dat pro-Palestina demonstraties in Nijmegen veilig kunnen plaatsvinden. Maar het is zorgwekkend dat Joodse mensen zich nu hier en in het hele land zorgen maken om hun geloof te uiten. Niet iedereen is hetzelfde en u hoeft het niet met elkaar eens te zijn. Maar ik roep u op: praat met elkaar als het lastig wordt. Sta open voor elkaars verhaal en voor een oplossing. Het brengt ons als stad en als land verder als we voorkomen dat het voor anderen onveilig of kwetsend wordt.

Reageren op deze column? Mail dan naar secretariaatburgemeester@
nijmegen.nl