Straat verandert vóór je het weet

De energietransitie is nodig. Daarover bestaat weinig discussie meer. We moeten anders omgaan met energie, en dat vraagt ruimte: in plannen, in de stad, en soms letterlijk in de straat voor de deur.

Maar wat ik in de praktijk zie, is dat de manier waarop die ruimte wordt ingevuld niet vanzelfsprekend wordt geaccepteerd. Niet omdat mensen tegen de energietransitie zijn, maar omdat ze zich er vaak pas laat onderdeel van voelen.

In een recent onderzoek van de Ombudsman Nijmegen ging het over de plaatsing van een transformatorhuisje in een woonwijk. De inhoudelijke besluitvorming was zorgvuldig. En toch ging het mis. Bewoners hoorden pas dat er iets ging gebeuren op het moment dat hun parkeerplaatsen al werden afgezet met bouwhekken. Een bewonersbrief die vooraf had moeten informeren, bleek nooit te zijn aangekomen. En uitleg over waarom juist deze locatie was gekozen kwam pas achteraf. Daarbij was voor bewoners ook niet duidelijk wie er precies aan de knoppen zat: wie besloot, en wie communiceerde. En dan ontstaat precies het ongemak dat ik vaker tegenkom.

Want de energietransitie vraagt soms dat mensen iets moeten dulden in hun leefomgeving. In een druk land met grote opgaven schuurt het altijd ergens. Maar dulden is iets anders dan overkomen. Het verschil zit niet in de uitkomst, maar in het proces.

Mensen zijn echt wel bereid om mee te bewegen. Ook als ze niet alles kunnen beïnvloeden. Maar dan willen ze wel begrijpen wat er gebeurt, waarom het nodig is, en wat het concreet voor hen betekent. En vooral: het gevoel hebben dat ze serieus zijn genomen in dat proces.

Juist daar wringt het als communicatie te laat komt of versnipperd is. Als informatie pas komt wanneer de uitvoering al zichtbaar is. Of als onduidelijk blijft wie aanspreekpunt is. Dan verschuift iets kleins, een transformatorhuisje, ineens naar iets groters: het gevoel dat besluiten over je leefomgeving buiten je om worden genomen. En dat is precies wat we ons niet kunnen veroorloven, juist niet bij een opgave die zo veel van de samenleving vraagt.

De energietransitie zal de komende jaren alleen maar zichtbaarder worden in wijken en straten. Dat maakt goede communicatie geen randvoorwaarde, maar een kernvoorwaarde. Niet als extra service, maar als onderdeel van zorgvuldig bestuur.

In haar reactie op het onderzoek geeft de gemeente aan de bevindingen serieus te nemen. Zij herkent dat de communicatie in dit geval niet goed is gegaan en geeft aan dat er al stappen zijn gezet om dit te verbeteren. Daarom is de kern eigenlijk eenvoudig: zorgvuldige besluitvorming stopt niet bij het nemen van een besluit, maar bij het moment waarop mensen begrijpen wat er gebeurt en zich daarin serieus genomen voelen.

Herken je dat er in jouw buurt plannen zijn waar je vragen over hebt? Of loop je vast in contact met de gemeente? Kom dan langs op het gratis inloopspreekuur van de Ombudsman in Wijkcentrum Burghardt aan de Burghardt van den Berghstraat 114 in Nijmegen elke eerste dinsdag van de maand van 17.00 tot 19.00 uur. Je kunt zonder afspraak binnenlopen. We luisteren naar je verhaal en kijken samen wat er mogelijk is.

Yvette Nass
(Kinder)Ombudsman Nijmegen
tel. 0800-1027
www.ombudsman.nijmegen.nl