Romeins verleden

Ik vind het een fascinerend beeld: waar komende week het Vierdaagselegioen wandelt, marcheerden ruim 2000 jaar geleden al de Romeinen. Zij zagen in deze locatie op de stuwwal aan de rivier destijds een strategische plek voor een legerplaats van het roemrijke Tiende Legioen in de buurt van de Limes, de noordelijke grens van het Romeinse Rijk. Dichtbij dat grote leger ontstond aan de Waal de eerste en grootste stad van wat nu Nederland heet: Ulpia Noviomagus.

De ‘Nedergermaanse Limes’ werd in 2021 UNESCO Werelderfgoed. Deze unieke status is belangrijk om het erfgoed in onze regio verder te kunnen beschermen. 

En het trekt ook bezoekers die hierin geïnteresseerd zijn. Het is unieke geschiedenis. We willen het Romeins verleden van Nijmegen dan ook meer zichtbaar maken in het straatbeeld, of op zijn minst ‘beleefbaar’: door verhalen, activiteiten, evenementen of visualisaties en misschien wel een kenniscentrum. 

Ons college heeft daarvoor een ‘Masterplan Romeins Verleden’ vastgesteld. Ook hebben wij deze week de bijzondere leerstoel aan de Radboud Universiteit verlengd. Daarmee onderzoekt een hoogleraar de Romeinse tijd en de Limes. Hij vertaalt de wetenschappelijke kennis naar verhalen waarmee we meer beeld en gevoel krijgen bij het verleden.

Er is in onze stad al heel wat uit de Romeinse tijd opgegraven, waarvan veel is opgenomen in de collectie van het Valkhof Museum. Zoals de Godenpijler, een erezuil voor keizer Tiberius die gevonden is op het huidige Kelfkensbos. Van een Romeins ruitermasker dat uit de Waal is opgedregd, maakte kunstenaar Andreas Hetfeld een grote replica die nu uitkijkt over ons stadseiland Veur-Lent. 

Onze archeologen stuiten nog regelmatig op bodemschatten. Bij de graafwerkzaamheden voor de nieuwbouw in de Winkelsteeg vonden zij bijvoorbeeld nog een unieke blauwe glazen kom van 2000 jaar oud. Ons college heeft deze week ook subsidie toegekend aan De Bastei. Het museum wil de resten van een Romeinse poort van een castellum uit de 4e eeuw visualiseren. Die stond ooit op de plek van de ingang van het huidige museum.

Er valt nog zoveel te ontdekken en te leren. Ik ben bijvoorbeeld benieuwd hoe de multiculturele samenleving van de Romeinen er destijds uitzag, hier in onze streek. Het Romeinse Rijk kende namelijk invloeden uit allerlei landen, godsdiensten en culturen. 

Mocht u nog niet veel plannen hebben deze zomer, dan is het een aanrader om u eens verder te verdiepen in het Romeins verleden van onze stad en regio. Er zijn talloze boeken en websites, fietstochten, musea en zichtbare sporen waardoor u zich in Romeinse tijden waant (kijk eens op visitnijmegen.com).

U leest hier eind augustus weer een nieuwe column. 

Ik wens u een mooie zomer. Ave!